კატებში გულის დაავადების სიმპტომების დადგენა#
კატებში გულის დაავადების სიმპტომების გამოვლენა ურთულესია, რადგან ისინი ფარული და ნაკლებად მოძრავი ცხოველები არიან. მათი გულ-სისხლძარღვთა სისტემა შექმნილია იმგვარად, რომ მათ შეუძლიათ მცირე ხნით გამოიჩინონ მაღალი აქტივობა, რის შემდეგაც დიდხანს ისვენებენ. ეს ქცევა ხშირად ნორმალურად ითვლება, რაც სიმპტომების გამოვლენას აფერხებს.
ძირითადი სიმპტომი არის ქოშინი (სუნთქვის გაძნელება), რომელიც აქტიური მოძრაობისას ვლინდება. თუმცა, კლინიკაში კატები ყველაზე ხშირად უკვე გამწვავებული მდგომარეობით ხვდებიან, როგორიცაა ფილტვების შეშუპება ან თრომბოემბოლია.
70% გულის პათოლოგიებისა ვლინდება მწვავე სტადიის შემდეგ (ფილტვების შეშუპება ან თრომბოემბოლია).
მწვავე სტადია და დახმარება#
მწვავე სტადია (მაგალითად, ფილტვების შეშუპება) ხშირად უეცრად იწყება, ზოგჯერ სტრესის ფონზე. კატა იწყებს მძიმედ სუნთქვას ღია პირით, და ეს ქოშინი არ წყდება. ამ დროს საჭიროა სასწრაფო მიმართვა ვეტერინარულ კლინიკაში.
- ფილტვების შეშუპება: მძიმე, ხშირი სუნთქვა, რომელიც არ წყდება, მუცლის ან გულმკერდის მოძრაობა, ღია პირი, ლორწოვანის გალურჯება (ციანოზი).
- თრომბოემბოლია: უმეტესად (90%) ვლინდება უკანა კიდურების დამბლით – კატა ეცემა და ვერ დგება თათებზე.
თუ კატა აქტიურობის შემდეგ ღია პირით სუნთქავს, ეს შეიძლება ნორმალური იყოს. მაგრამ თუ ის მოსვენებულ მდგომარეობაში სუნთქავს ხშირად და ვერ მშვიდდება, ეს მწვავე სიმპტომია.
თუ თქვენს კლინიკაში არ არის კარდიოლოგი, უნდა დარწმუნდეთ, რომ იქ მუშაობენ კვალიფიციური ექიმები, რომლებსაც შეუძლიათ დაადგინონ ფილტვების შეშუპება რენტგენის ან ულტრაბგერითი დიაგნოსტიკის საშუალებით და იციან, როგორ მოახდინონ კატის სტაბილიზაცია (ჟანგბადი, დიურეტიკები). კარდიოლოგთან ცხოველი უნდა მივიდეს სტაბილურ მდგომარეობაში, რადგან სტრესი უკუნაჩვენებია.
კვება და გულის დაავადებები#
ადრე გულის დაავადებები ხშირად უკავშირდებოდა არასწორ კვებას. არსებობს ისეთი ნოზოლოგიური ერთეული, როგორიცაა ტაურინზე დამოკიდებული კარდიომიოპათია, რომელიც გამოწვეულია ტაურინის ნაკლებობით.
ნატურალური კვების დროს, თუ არ არის გათვალისწინებული ყველა საჭირო დანამატი (მათ შორის ტაურინი), კატის გული შეიძლება დაზიანდეს. ტაურინი კატებისთვის აუცილებელია და მისი დოზის გადაჭარბება რთულია, რადგან მისი ნამატი ორგანიზმიდან გამოიყოფა.
გენეტიკა და რისკის ქვეშ მყოფი ჯიშები#
გულის დაავადებებისადმი მიდრეკილება აქვთ შემდეგ კატების ჯიშებს:
- ბრიტანული და შოტლანდიური კატები
- მეინ-კუნები
- რეგდოლები (ragdolls)
- სფინქსები, აბისინური და ორიენტალური კატები
მეინ-კუნებსა და რეგდოლებს აქვთ გენეტიკური ტესტირების შესაძლებლობა გულის დაავადებებისადმი მიდრეკილების დასადგენად. მეინ-კუნების სიცოცხლის ხანგრძლივობა (ზოგჯერ მხოლოდ 5 წელი) ხშირად დამოკიდებულია გულის პრობლემებზე, მაგრამ პასუხისმგებლიან პატრონობაში რისკები მცირდება.
დისპანსერიზაცია და პროფილაქტიკა#
პროფილაქტიკისთვის რეკომენდებულია:
- გულის ექოსკოპიური გამოკვლევა (ექო): წელიწადში ერთხელ – მიდრეკილების მქონე ჯიშებისთვის; წელიწადში ორჯერ – არა მიდრეკილების მქონე ჯიშებისთვის.
- ანესთეზიამდე შემოწმება: აუცილებელია ნებისმიერ ნარკოზამდე (მათ შორის სტერილიზაციამდე) რისკების მინიმუმამდე დასაყვანად.
- წნევის გაზომვა: 8 წლის შემდეგ, დისპანსერიზაციის დროს აუცილებელია წნევის გაზომვა, რადგან ასაკთან ერთად ვითარდება არტერიული სისტემური ჰიპერტენზია (წნევის მომატება).
მაღალი წნევა (კატებისთვის საშუალოდ 120/80, კლინიკაში შეიძლება იყოს 170-ზე მაღალი) არის სიგნალი, რომ გამოირიცხოს თირკმელების და ფარისებრი ჯირკვლის დაავადებები, რომლებიც მაღალ წნევას იწვევს.
გულის დაავადებების სახეები და თირკმელებთან კავშირი#
კატებში ყველაზე გავრცელებული დაავადებაა ჰიპერტროფიული კარდიომიოპათია (60-70%), როდესაც მარცხენა პარკუჭის კედლები სქელდება, მისი მოცულობა მცირდება, რაც იწვევს სისხლის ნაკადის დარღვევას და ფილტვებში შეშუპებას (სისხლის შეგუბება).
თირკმელებსა და გულს შორის არის პირდაპირი კავშირი ჰორმონალური რეგულირების გზით. გულის დაავადების დროს სისხლის ნაკადის დაქვეითება უპირველესად თირკმელებს აზიანებს, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს თირკმელების ქრონიკული დაავადება (60% შემთხვევაში). პირიქითაც, თირკმელების დაავადება იწვევს წნევის მომატებას და გულის მუშაობის დარღვევას.
მკურნალობა#
გულის კედლის გასქელება (ჰიპერტროფია) არ იკურნება, შესაძლებელია მხოლოდ გულის უკმარისობის განვითარების შეფერხება და გართულებების პრევენცია.
თუ გულის და თირკმლის დაავადებები ერთდროულად ვლინდება, მკურნალობა ინდივიდუალურად გამოითვლება, რადგან საჭიროა ბალანსის დაცვა: თირკმელების სამკურნალო ინფუზიებმა (წვეთოვნებმა) არ უნდა დააზიანოს გული, ხოლო გულის სამკურნალო დიურეტიკებმა (შარდმდენებმა) არ უნდა დააზიანოს თირკმელი.
