კატის რაციონის შეცვლა, განსაკუთრებით მშრალი საკვების, თანდათანობითობასა და მოთმინებას მოითხოვს. საკვების უეცარმა შეცვლამ შესაძლოა კუჭ-ნაწლავის ისეთი პობლემები გამოიწვიოს, როგორებიცაა ღებინება ან დიარეა და მცირე სისხლდენაც კი.
ეტაპობრივი გადასვლა (7-10 დღის მეთოდი)#
კატის ვეტერინარული სახელმძღვანელოები და კვების ექსპერტები ერთხმად გვირჩევენ საკვების თანდათანობით შეცვლას, კატის საჭმლის მომნელებელ სისტემას რაც საშუალებას აძლევს, ახალ ინგრედიენტებს მოერგოს. სტანდარტული გადასვლის პროცესი 7-10 დღე გრძელდება.
რეკომენდაცია: თუ რომელიმე ეტაპზე კატას საჭმლის მომნელებელ სისტემის რაიმე პრობლემა აღმოაჩნდება (ზედმეტად რბილი განავალი, ღებინება, სისხლდენა), საკვების შეცვლის პროცესი შეანელეთ. დაუბრუნდით წინა პროპორციას, როცა პრობლემები არ იყო და დარჩით მასზე დამატებით კიდევ 2-3 დღე, სანამ კატის მომნელებელი სისტემა არ მოწესრიგდება ისევ არ ეცდებით პროპორციის შეცვლას.
წყარო: American Veterinary Society of Animal Behavior (AVSAB) & The Ohio State University College of Veterinary Medicine (Indoor Pet Initiative).
შერევის ტექნიკა#
იმისათვის, რომ კატამ ახალი საკვები მიიღოს, მნიშვნელოვანია, რომ ის ძველ საკვებთან იყოს კარგად შერეული.
- ჭურჭელი: გამოიყენეთ საკვების ჭურჭელი, რომელიც კატისთვის ნაცნობია.
- შერევა: ყოველი კვების წინ კარგად აურიეთ ახალი და ძველი საკვები ერთმანეთში. თუ მშრალ საკვებზე გადადიხართ, დარწმუნდით, რომ ორივე ტიპის მშრალი საკვების გრანულები თანაბრად იყოს გადანაწილებული.
- არომატიზაცია (საჭიროების შემთხვევაში): თუ კატა ჭამაზე უარს ამბობს, პირველი რამდენიმე დღე შეგიძლიათ მცირე რაოდენობით დაამატოთ თევზის კონსერვის (წყალში ან თავის წვენში) ან უცხიმო ქათმის ბულიონის წვეთი (ოღონდ დამატებითი ნატრიუმის/ხახვის/ნიორის გარეშე) საკვებზე, რათა ის უფრო მიმზიდველი გახადოთ.
წყარო: Cornell University College of Veterinary Medicine (Feline Health Center).
დაკვირვება და ჯანმრთელობის მონიტორინგი#
საკვებზე გადაყვანის დროს, აუცილებელია კატის ქცევისა და ჯანმრთელობის მკაცრი მეთვალყურეობა:
- განავალი: დააკვირდით განავლის კონსისტენციას. ნორმალური განავალი უნდა იყოს მკვრივი, თუმცა არა მშრალი. დიარეა ან მწვავე ყაბზობა არის სიგნალი, რომ პროცესი უნდა შეანელოთ.
- მადა: დარწმუნდით, რომ კატა ჭამს. საკვებზე უარის თქმა 24 საათზე მეტხანს კატებში საგანგაშოა და ვეტერინართან კონსულტაციას მოითხოვს.
- ღებინება/ლეთარგია: თუ კატას ხშირი ღებინება ეწყება, ან ლეთარგიული ხდება, დაუყოვნებლივ შეაჩერეთ ახალი საკვების მიცემა და ვეტერინარს მიმართეთ.
მნიშვნელოვანია! თუ კატა რეცეპტით დანიშნულ საკვებს ღებულობს(მაგალითად, თირკმლის ან შარდსასქესო სისტემის პრობლემებისთვის), რაციონის ნებისმიერი ცვლილება აუცილებლად უნდა შეთანხმდეს ვეტერინართან.
წყარო: The Merck Veterinary Manual (Gastrointestinal Disorders).
🩸 სისხლი განავალში საკვების შეცვლის დროს#
თუ კატა საკვების შეცვლის პერიოდში განავალს მცირე რაოდენობით სისხლს აყოლებს (განსაკუთრებით თუ ეს ახალი, ღია წითელი სისხლია), ეს, როგორც წესი, უკავშირდება მსხვილი ნაწლავის გაღიზიანებას ან ანთებას, რასაც მედიცინაში კოლიტი ეწოდება.
კოლიტის ძირითადი მიზეზია საჭმლის მომნელებელი სისტემის შოკი – როდესაც საკვების შემადგენლობა მკვეთრად იცვლება (მაშინაც კი, თუ თქვენ ფიქრობთ, რომ ნელა ცვლით, კატის ორგანიზმისთვის ეს შეიძლება სწრაფი იყოს), მსხვილი ნაწლავი ვერ უმკლავდება ახალი საკვების გადამუშავებას, რაც მის ანთებასა და გაღიზიანებას იწვევს.
თუ ეს სიმპტომი გამოვლინდა, დაუყოვნებლივ მიიღეთ შემდეგი ზომები:
- დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ ახალი საკვების პროპორციის ზრდა;
- დაუბრუნდით იმ პროპორციას (მაგალითად, 75% ძველი / 25% ახალი), რომელზეც კატას სიმპტომები არ ჰქონდა, ან დროებით მხოლოდ ძველი საკვები მიეცით;
- დარჩით ამ პროპორციაზე 3-5 დღის განმავლობაში, სანამ განავალში სისხლის კვალი მთლიანად არ გაქრება ან/და განავლის კონსისტენცია არ დაუბრუნდება ნორმას.
როდის მივმართოთ ვეტერინარს დაუყოვნებლივ:
სისხლი განავალში ყოველთვის სერიოზული ნიშანია, მაგრამ განსაკუთრებული სასწრაფო ყურადღება გჭირდებათ, თუ:
- სისხლის რაოდენობა ბევრია ან აქვს მუქი, კუპრისებრი (შავი) ფერი (ეს უკანასკნელი მიანიშნებს სისხლდენაზე წვრილი ნაწლავიდან ან კუჭიდან);
- სიმპტომს თან ახლავს ღებინება, ლეთარგია, მადის დაკარგვა ან წონის სწრაფი კლება;
- სიმპტომი არ ქრება 2-3 დღის განმავლობაში წინა პროპორციაზე ან მთლიანად ძველ საკვებზე დაბრუნების შემდეგაც კი.
რჩევები ჭირვეული მჭამელებისთვის:#
ზოგიერთი კატა ცვლილებებს უფრო მეტად ეწინააღმდეგება.
- მცირე ულუფები: შესთავაზეთ ახალი საკვები მცირე ულუფებით, რათა თავიდან აიცილოთ საკვების სრული უარყოფა;
- ტემპერატურა: თუ ახალ საკვებს სუსტი ან უჩვეულო სუნი აქვს, ოდნავ გათბობა (ოთახის ტემპერატურაზე) ზოგჯერ ხელს უწყობს არომატების გამოთავისუფლებასა და საკვების მიმზიდველობის გაზრდას (თუმცა მშრალი საკვების შემთხვევაში ეს ნაკლებად აქტუალურია);
- ადგილმდებარეობა: კვების ადგილი არ შეცვალოთ. კატამ უნდა იცოდეს, რომ იმ ადგილას სრული უსაფრთხოება და სიმშვიდეა.
კატის ერთი მშრალი საკვებიდან მეორეზე გადაყვანა წარმატებით დასრულდება, თუ მკაცრად დაიცავთ თანდათანობითი შერევის სქემას (7-10 დღე) და ყურადღებით დააკვირდებით კატის რეაქციას. საჭმლის მომნელებელი სისტემის ჯანმრთელობა ამ პროცესის მთავარი პრიორიტეტია.
